Cousas de onte e de hoxe

nenos guerra galicia fame

nenos guerra galicia fame

Cando aínda era meniño existía o chamado “mal agoiro”; e dicir: O correra no eido de A Laxe, pouco despois de cear, e pouco antes de ir para a cama, cando O pobre Avelino, sentira a necesidade de ir a “evacuar”. E como se dicía antes, a “peza evacuatoria” estaba na cuadra dos bois a outra banda xusto do canastro, cortello do gando que daba coa do veciño.

¿Que pasou? ¿Que vira? ¿Que diaños ocorrera? Que o pobre Avelino saíra escopetado , branco e desencaixado cos pantalóns polos xeonllos. ¿Tivera algo que ver que logo acadaría outro día? Non se sabe, pero un dos netos quizais fora a facer as cotiás labores pola parte de Cimadevila, e o volver por aquel camiño cheo de pedrolos, chegando a poza da Loña, nunha destas, o carro deu un tombo, colleu unha pedra alta e o pobre rapaz caerá na poza, ademais con tan mala sorte que fora diante da roda que lle pasara por riba.
Alí estivo moito tempo unha cruz en sinal do acontecido.

Outra, foi o primeiro de Abril de 1.939: ¡A Guerra ha terminado!

E dende esta, empezou a desfeita das humillacións públicas, as cagadas, paseos sen xeito, e as voltas pola calumnia dun mal veciño quen sen mediar pregunta a cal quer hora, levantándote sen saber se volvería ou non… Pero aínda viría algo peor que nos levou o racionamento. E conta a xente que ninguén se lembraba de haber vivido tan mal que lle chamaban “o tempo da fame”.

“El que bien parte y bien reparte”… tiña o monopolio do consumo, e se facía ver sen escrúpulos. As xentes mal dicían esta desgraza, sempre encontraba unha fisga para “desfogarse”, e unha delas era cantar co himno da monarquía:
Mais pan, mais pan, mais pan,
Que queremos comer,
Que coa ración que nos dan
Non nos podemos valer…

Outra fora nunha romaría nas Fraguiñas, logo das funcións relixiosas, con fervor inaudito, por si acaso, o son da gaita e bailando uns toques para levantalo ánimo.

E volvemos a falar doutro asunto do zapateiro Silverio quen rachara unha perna e estaba na taberna do Xurreiras votando unha partida de cartas, e logo tomando un que outro glorio de tinto que o tiña moi bo. Pero chegara a hora, e o Manolo do Xurreiras con moita amabilidade o invitou a marchar e foise camiño da Laxe, pasando por diante da casa do Xaspante, e chegando o Carrascal, baixando pola costa da igrexa vira un feble alumeando, precisamente na encrucillada do cruceiro que existía e agora xa non existe.

Xa se dera conta e a toda presa púxose a facer un risco coa muleta que levaba, pero ¡Carallo! Se meteu no lameiro, tirara a muleta e non se podía levantar. Tan mal o pasara que caera sentado mollándose a cueira e os pantalóns no lameiro.

Despois de habelo contado no taller, cheguei o eido e conteino a familia que non daban creto do acontecido. Naturalmente, me soltaron: “Por estar ata altas horas na taberna”.

Outra no rueiro de Forneliños, cando dous rapaces, xa de noite escoitaran algo raro e asustados puxéronse a asexar, quedaron cos ollos espantados o ver un animal grandísimo, como un pucho que semellaba a cabeza dun porco.

Total que o que fose saltou polas leiras e logo foise para Lourido ata perdelo de vista.

Isto pasoume a min. Arredor das once da noite escoitei unha campá, e saín o portal e vin pasar o Viático con unhas poucas persoas de acompañamento. Debían ir para a Laxe, ¡Non! irán a Loña… E aquí quedou a cousa. Pero, pola mañanciña cando ía a xente a Tenda, preguntaban a quen lle levaran “O Señor” onte. E víronse sorprendidos porque non fora nin para a Laxe, nin para a Loña, senón para “o brasileiro” de Lourido, que na gloria estea.

O mesmo lles pasaba as mulleres que ían a Tenda do Xurreiras nas Fraguiñas e se encontraban con “Antoniño” que non dubidaba fora para “as pericas”: Pois debeuche ser “pola graza de Deus”, concluían.

Síguenos: